Benelli is in 1911 nabij Pesaro in Italië, opgericht door Teresa Benelli,
die een vaste baan zocht voor haar 6 zonen.
Een deel van het familie kapitaal werd gebruikt voor de opening van
“Officina Meccanica Benelli”, waar men zich bezig hield met het
uitvoeren van reparaties en zelf maken van reserve onderdelen voor
auto’s en motoren.
In 1920 werd in eigen beheer het eerste motorblok geproduceerd, een 75cc
een-cilinder die in het frame van een fiets werd gehangen.
Al snel kreeg het merk Benelli
grote bekendheid met hun snelle race motoren.
Tonio Benelli (1 van de zonen) zelf als
coureur behaalde op zijn eigen merk in de late jaren 20 en begin jaren
dertig maar liefst 4 maal het Italiaans kampioenschap binnen in de toen
populaire 175cc klasse.
Het duurde dan ook niet lang voordat Benelli een begrip was in de
motorsport, waarin het eind jaren ’20 onverslaanbaar bleek te zijn in de
Italiaanse competitie. 5 opeenvolgende titels (van 1927 t/m 1931)
gewonnen door Tonino Benelli (met uitzondering van 1929, het jaar dat
Brusi kampioen werd) zetten Benelli definitief op de wereldkaart.
Ook hebben diverse andere coureurs grote
successen op het merk Benelli behaald oa door Ted Mellors (winnaar
lightweight TT Man 1939), Dario Ambrosini (wereldkampioen 250cc 1950),
Leopoldo Taterini (winnaar Giro d’Italia), Tarquino Provini, Kel
Carruthers (wereldkampioen 250cc 1969), Renzo Pasolini en Walter Villa.
Voor normaal straatgebruik werden er diverse modellen geproduceerd, voor
de 2e wereldoorlog waren dit voornamelijk èèncilinders met een
cilinderinhoud van 250cc en 500cc. Na de 2e wereldoorlog moest
allereerst hun plat gebombardeerde fabriek herbouwd worden.
In 1949 kwam
weer hun eerste nieuwe naoorlogse model de 98cc "Letzia" die al snel
werd opgevolgd door het succesnummer de 125cc "Leoncino" die verscheen
in een tweetakt en een viertakt versie.
Midden jaren 50 kwam er een
250cc twin bij genaamd "Leonnessa".

Begin jaren 60 was het een zeer
moeilijke tijd voor motorfiets fabrikanten, zo ook voor Benelli broer
Guisseppe die in 1948 het familie concern verlaten had om zijn eigen
merk Moto "B" (MotoBi) te beginnen.
In 1962 nam Benelli zijn motormerk wat
intussen MotoBi hete in de volksmond weer op in het familie bedrijf. Wat
hier van overbleef was een uniek motorblok namelijk het "Krachtei". Dit
kwam Benelli in deze moeilijke tijd bijzonder goed uit en ze gebruikten dit
motorblok tot 1972.
In 1967 werd de wapenfabriek Benelli Armi opgericht naast de bestaande
moto fabriek.
In 1968 werd er eindelijk weer zware Benelli
geïntroduceerd de "Tornado", het zou echter duren tot 1970 voordat deze
leverbaar werd. Intussen was Benelli ook in financiële moeilijkheden
gekomen (voornamelijk door de race activiteiten).
De redder in nood was Alesandro de Tomaso die het merk Benelli overnam. Hij had grootse
plannen met Benelli en door zijn gedrevenheid was het zo dat Benelli de
gehele motorwereld in 1972 op z’n kop zette met de eerste zescilinder
motorfiets in serie productie de "750 Sei".
Op dit motorblok werd een
hele range vier en zes cilinders gebaseerd zoals 350 RS, 500 Quattro,
500 LS, 354, 504, 654 en 900 Sei.
De laatste motorfiets die onder De Tomaso werd gebouwd was de 2 takt 125cc Jarno in 1987, twee jaar later
werd de fabriek verkocht aan Selci die de jaren erna alleen bromfietsen
bouwde met de namen Scooty en Devil.
In 1996 wordt Benelli weer
verkocht, nu aan een echte liefhebber van motorfietsen, maar ook een
slimme zakenman Andrea Merloni jr.
Merloni wil slagen om Benelli weer z’n verdiende glans op de motor en
bromfiets markt terug te geven. Allereerst wil hij een financiële basis
op bouwen door volop in de scootermarkt te springen.

In 1997 kwam hij
met een nieuwe scooter de 491. Deze kreeg al snel gezeldschap van de K2
en voor 1999 staan de eerste zwaardere scooters op het programma
n.l. de 125-150 en 250cc Velvet scooters en de K2 met 100cc.
Op 26 juni 1999 had Benelli weer een primeur met de introductie van de
Tornado 900 Tre (waarvan het blok door Franco Morini werd gebouwd) dit gebeurde
live via het internet.
Aan deze
machine wordt nu volop gewerkt om ze in het voorjaar van 2001 uit te
kunnen leveren.
Verder staat in zijn doelstelling om in 2001 een race
team in de World Superbike series in te zetten met de Benelli 900 tre SP
superbike.
Om dit te kunnen doen moet er eerst een homogatie motorfiets
gebouwd worden, en voor zo ver nu bekend wordt deze Limited Edition
serie in een oplage van slechts 200 geproduceerd.
Na aanloop moeilijkheden in de bouw van de nieuwe driecilinder, werd de
eerste rijdende machine (racer) op het Eiland Man aan het publiek
getoond. De Tornado race versie kwam voor het eerst aan de start op
Misano in 2001 met als coureur Peter Goddard.
De homologatie Tornado, de Limeted Edition, zou ook in 2001 geproduceerd worden, maar na diverse
vertragingen werd dit eind 2002 voordat ze bij de Dealers stonden. In
2003 kwam de productie versie van de
Tornado 900 Tre op de
markt, een motorfiets vlot aan de prijs, maar super ontwerp.
Benelli
hield zich aan hun woord om elk jaar een nieuw model uit te brengen, zo
werd er in Januari 2004 weer en nieuwe motorfiets gepresenteerd.
Deze
keer een Naked Bike met een driecilinder met een cilinderinhoud van
1130cc die de naam TNT draagt. Ook op de scootermarkt zat Benelli niet
stil, hier werd de gehele lijn aangepast op de tijd, de Velvet scooter
groeide naar een cilinderinhoud van 400cc.
Ook kwam er in 2004 een
Tornado 900 versie verrijkt met topcomponenten, deze kreeg de naam
Tornado 900 RS mee.
Voor 2005 kwam Benelli met 3 speciale versies uit
van de TnT, n.l. de TnT Sport - Titanium en de TnT caferacer. Helaas
werd de geldkraan voor Benelli dichtgedraaid en kwam de uitlevering van
de TnT specials traag op gang en de fabriek werd te koop aangeboden.
Lange tijd bleek de Rus Nikolai Smolenski (Eigenaar van TVR sportwagens) de beste papieren te hebben,
maar hij wilde Benelli langzaamaan uit Italië laten verdwijnen naar
Engeland. Dit werd hem niet in dank afgenomen en de deal werd
afgeblazen.
Er werden opnieuw onderhandelingen gestart met de Chinese QJ group, dit werd in Oktober 2005 met succes afgerond en Benelli
kwam nu in Chinese handen.
Het eerste product uit deze overname werd in november 2005 gepresenteerd
op het salon van Milaan, de Benelli 1130 Tre-K
een all road. Ook op deze beurs werd de Tornado 1130 gepresenteerd, met
dit motorblok ging de Tornado dik door de 160 PK grens.
In 2006 op de InterMot in Duitsland werden er weer nieuwe modellen
getoond voor het jaar 2007, allereerst een 449cc cross model de BX, een
verkleinde versie met 900cc van de TnT en de Tre-K en een geheel nieuwe
2 cilinder de Benelli 756 Duo, een vrij compact naked model met o.a. het
oog op de vrouwelijke rijder, over het vermogen van de nieuwe 2 cilinder
praat men tussen de 80 en de 125 PK.